T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı

(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

Sayı : B.07.1.GİB.04.99.16.01/322 …………….

Konu : Banka tarafından kullandırılan kredinin teminatı

Olarak gösterilen gayrimenkul ve teferruatının ipotek

tesis işleminin Damga Vergisi ve Harç istisnası hk.

……………………………………

İLGİ: ….03.2006 tarihli dilekçeniz.

Dilekçenizde, Şirketiniz adına kayıtlı …………………………… Mevkiinde bulanan ……pafta, …. ada, .. parsel sayılı ve ……………m² yüzölçümlü gayrımenkul ile bu gayrımenkulde bulunan makine ve teçhizatın ………………………..Bankası A.Ş.’den kullandığınız ………… değerindeki kredinin teminatını teşkil etmek amacıyla gayrimenkul ve teferruatı üzerine ipotek tesis edileceği belirtilerek yapılacak işlemin Damga Vergisi ve Harçlar Kanunu karşısındaki durumu hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

02.01.2004 tarih ve 25334 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5035 sayılı Kanunun 30’ uncu maddesiyle 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV.Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün (23) numaralı fıkrasında, bankalar, yurtdışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve geri ödenmesi amacıyla düzenlenecek kağıtlar ile bu kağıtlar üzerine konulacak şerhlerin (kredilerin kullanımları hariç) damga vergisinden istisna edileceği hükme bağlanmıştır.

Dolayısıyla, 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun (23) numaralı fıkrasında yapılan değişiklik ile ihracat kredisi, yatırım kredisi, konut kredisi ve benzeri herhangi bir kredi ayrımına gidilmeksizin, bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılan tüm krediler ile ilgili düzenlenen kağıtlar ve bu kağıtlar üzerine konulan şerhler istisna kapsamına alınmıştır. Ancak bu kredilerin kullanımları istisna kapsamında değildir.

Kanun kapsamındaki kredi tanımına, Bankalar Kanununa göre kredi olarak kabul edilen nakdi krediler ile teminat mektupları, kefaletler, aval, ciro ve kabuller gibi gayrinakdi krediler girmektedir. Akreditifler de bu kanun kapsamında değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer alan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlardan sağlanan kredilerin temini ile bunların geri ödenmesi sırasında kredi kuruluşları ile müşteri arasında düzenlenen kağıtlar ve bu mahiyetteki şerhler (kredilerin kullanımları hariç) damga vergisinden istisna edilmiştir.

Yine aynı Kanunla değişik 492 sayılı Kanunun 123’ üncü maddesinin son fıkrasında, anonim, eshamlı komandit, limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme,devir, bölünme ve nev’i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemlerin harca tabi tutulmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Medeni Kanunun 862 nci maddesinde; “Rehin, taşınmazı bütünleyici parçaları ve eklentileri ile birlikte yükümlü kılar.

Rehnin kuruluşu sırasında makine, otel döşeme eşyası gibi açıkça eklenti olarak gösterilen ve tapu kütüğünde beyanlar sütununa yazılan şeyler, kanuna göre bu nitelikte olamayacakları ispat edilmedikçe eklenti sayılır...” hükmü bulunmaktadır.

Bu hükme göre, teferruatın tapu sicilinde gösterilmesi, rehnin teferruatı kapsayıp kapsamadığının bir ölçüsü değildir. Gayrimenkulün teferruatı olan menkul eşya, tapu sicilinde gösterilmemiş olsa bile rehnin kapsamına dahil olmaktadır.

Bu sebeple, teferruatın tapu sicilinin beyanlar sütununa yazılması ile sadece menkul malların aleniyeti sağlanmış olur. Gayrimenkul maliki, kendi beyanıyla hangi menkul malların teferruat olduğunu bildirmektedir. Bu da ancak, alacaklı kişi ya da kuruluşları, mezkür menkul malların teferruattan olup olmadığını ispat etmek külfetinden kurtarmaktadır.

Bu nedenle, teferruatın tapu siciline kaydı işleminin, kredinin alınması ile doğrudan bağlantılı olmadığı açıktır. Dolayısıyla, Medeni Kanunun 862 nci maddesi gereğince zaten rehin kapsamında bulunan teferruatın, ispat külfetinden kurtulmak isteyen kredi kuruluşlarının isteği üzerine tapuya tescili işlemini, yukarıda sözü edilen istisna hükmü kapsamında düşünülmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu itibarla, şirketiniz tarafından kullanılacak kredinin teminatını teşkil etmek amacıyla, tesis edilecek gayrimenkul ipoteği ile ilgili olarak gayrimenkulün teferruatı ile mütemmim cüzleri niteliğinde olan tesis, makine ve cihazlarının tapu kütüğünün beyanlar hanesine tescili sırasında, 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin I/11 numaralı fıkrası gereğince, teferruatın beyan edilecek değeri üzerinden binde 3,6 oranında harç alınması gerekmektedir.

Bu hükümlere göre, …….. Bankası A.Ş. tarafından Şirketinize kullandırılan krediye ilişkin olarak yapılacak ipotek işleminin Harçtan, buna ilişkin olarak düzenlenecek olan belgelerin damga vergisinden istisna edilmesi gerekmekte olup, teferruatın tapu siciline kaydı işleminin de beyan edilecek değeri üzerinden binde 3,6 oranında harca tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.